سیاست درهفته ای که گذشت

ذکی دریابی

خوانندگان گرامی و ارجمند! سیاست درهفته ای گذشته، مروری برمهم ترین رخدادها وتحولات سیاسی درکشوراست که هرهفته روزشنبه نشرمی گردد. امید که با نظرات نیک وانتقادات سازنده ی تان برای پویایی این صفحه دریغ نورزید.


 

پنهان شدن ملاعمردرپاکستان، اولین نشست سازمان های منطقه ای برای کمک به افغانستان درکابل، امضای قرارداد تجارتی میان افغانستان وپاکستان، برگذاری کنفرانس کابل و تأکیدات درمورد آغاز خروج نیروهای نظامی امریکا وانگلیس از افغانستان عمده ترین مباحث هفته گذشته بود.

ملاعمردرپاکستان

سرانجام پس از مدت زیاد نیروهای آیساف پذیرفتند که ملاعمر وشماری دیگر از رهبران شورشیان دربیرون ازمرزهای افغانستان درداخل خاک پاکستان مخفی شده اند. حکومت افغانستان سالها قبل بارها تأکید کردند که سران طالبان دربیرون ازمرزهای پاکستان برای شان پناهگاه درست کرده اند، اما این ادعا ازسوی نیروهای بین المللی درافغانستان چندان جدی گرفته نشد تا اینکه به تازگی روزیکشنبه جنرال جوزف بلاتزسخنگوی آیساف دریک کنفرانس خبری  درافغانستان اعلام کرد که معلومات استخباراتی آنان نشان می دهند که ملاعمررهبرطالبان درپاکستان پنهان شده اند.
 وی گفت:"وقتی در مورد ملا عمر سخن می زنیم، پس باید بگوییم که پاکستان به تمام معنی در باره این شخص معلومات دارد و می فهمد که این شخص چه می کند. من سخنگوی آیساف هستم و باید بگویم که در مورد این شخص تمام معلومات را به پاکستان ارسال کرده ایم و این که دستگیر نمی شود، بهتر این خواهد بود که شما این سوال را از سخنگوی حکومت پاکستان بپرسید".

هم چنان درهمین ارتباط هیلاری کلینتون درجریان سفر دو روزه اش، روزدوشنبه دریک مصاحبه با شبکه خبری" جیو نیوز" گفت که بن لادن وملاعمرهردو درپاکستان قراردارند. اما یوسف رضا گیلانی دریک مصاحبه با همین شبکه اعلام کرد که هیلاری کلینتون درجریان سفرخود هرگز این موضوع را با مقامات پاکستان درمیان نگذاشته است. وی گفت که اگرکسی در رابطه به وجود ملاعمر وبن لادن اسناد موثقی دارند باید آن را با اسلام آباد درمیان بگذارند. هم چنان اندرس فوگ راسموسن نیز دراولین سفرخود به پاکستان درهفته ای گذشته گفت که ملا عمر وبن لادن درپاکستان نیست.

لذا، آنگونه که مقامات پاکستانی ادعاهای شمار ازمقامات افغانستان وجامعه جهانی را بارها مبنی بردست داشتن شبکه حقانی و آی- اس- آی را دراجرا وطرح حملات مسلحانه وانتحاری درداخل خاک افغانستان رد کرده است، این بارنیز به راحتی ادعای هیلاری کلینتون وسخنگوی نیروهای ایساف را رد کرد. هم چنان اظهارات تأیید و رد مقامات غربی نیزنشان داد که آنها نیز درخصوص این موضوع اتفاق ندارند ونسبت به حضوروعدم حضوربن لادن وملاعمر درپاکستان خیلی مطمئن نیستند.  پس ملاعمر وبن لادن هم چنان ناپیدا ماند.

نشست سازمان های منطقه ای درکابل یک روز قبل از کنفرانس کابل

به روز دوشنبه نماینده های هشت سازمان منطقه یی و شش کشور همسایه افغانستان در کابل گردهم آمدند تا در رابطه به ایجاد هم آهنگی های بیشتر برای کمک به این کشور به بحث بپردازند. در این نشست نماینده های هند و ترکیه به عنوان مهمان و نماینده های بانک جهانی، بانک انکشاف آسیایی و بانک انکشاف اسلامی نیز اشتراک داشتند.
عنایت الله نبیل رییس اقتصادی وزارت خارجه افغانستان گفت، این نخستین نشست به سطح جهان میان سازمان های منطقه یی است که به ابتکار این وزارت راه اندازی گردیده است. به گفته آقای نبیل در این نشست تلاش صورت می گیرد، مساعدت ها برای افغانستان به گونه تنظیم گردد تا از تکرار پروژه ها در یک بخش جلوگیری شود. وی گفت ما می خواهیم که این سازمان ها اولاً در تمام پلان های خود همکاری داشته باشند و کار ها و فعالیت ها را طوری انجام دهند که کار یکی آنها متمم کار سازمان دیگری شان باشد .

استیفن دیمستورا نمایندهء خاص سرمنشی سازمان ملل متحد نیزنشست روز دوشنبه را برای افغانستان با اهمیت خوانده و گفت که این یک فرصت مناسب برای افغانستان است تا همکاری های بیشتر سازمان های منطقه یی را کسب کند.
وی گفت: بدون همکاری کشور های منطقه آوردن ثبات در افغانستان مشکل خواهد بود.

این نشست که یک روز قبل از نشست بین المللی کابل برگزارشده بود، یکی ازدستاوردهای عمده حکومت افغانستان در راستای توجه سازمانهای منطقه ای به مشکلات افغانستان بود که مسوولین امور ومسوولین حکومت ونماینده ویژه سازمان ملل متحد درامور افغانستان آن را با اهمیت خواندند. اهمیت این نشست ازآنجاست که جمعی ازپیمانهای منطقه ای باتوافق جمعی برضرورت کمک به افغانستان تأکید می کند وکمک به افغانستان را یک نیاز اساسی واولویت کاری می دانند.

 

امضای توافق نامه تجارتی میان دوکشورباهم برادرافغانستان وپاکستان

 

درحالی که اخیراً انتقادات مبنی بردست داشتن شبکه حقانی وسازمان اطلاعات پاکستان درقضایای افغانستان به ویژه درعرصه امنیت ازسوی تحلیل گران امنیتی وسیاسی افغانستان وشماری ازمقامات افغانستان وخارجی افزایش یافته است وهیلاری کلینتون وسخنگوی نیروهای آیساف اعلام کرده اند که ملاعمروبن لادن درخاک پاکستان زندگی می کنند روزیکشنبه افغانستان و پاکستان یک توافقنامه مهم تجارتی را امضا کردند که به اساس آن بعد از این موترهای باربری افغانستان اجازه دارند از طریق خاک پاکستان به هند کالای تجارتی انتقال دهند.این توافقنامه همچنین به افغانستان اجازه می دهد تا با هدف تقویت روابط تجارتی خود با سایر کشورها، از امکانات ترانزیت کالا از طریق خاک پاکستان استفاده کند.

این توافقنامه در جریان دیدار هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا از پاکستان، بین وزرای تجارت افغانستان و پاکستان امضا شد.

این توافقنامه تجارتی  که میان نمایندگان افغانستان و پاکستان طی یک مراسم رسمی در اسلام آباد به امضا رسید ازسوی عمرزاخیلوال یک دستاورد تاریخی خوانده شد.آقای زاخیلوال وشماری از تحلیلگران مسایل منطقه ای امضای این توافق را یک گام بسیارمهم درراستای کاهش تنش میان دوکشورمی دانند.

درحالی که به تازگی توافق نامه تجارتی میان دوکشوراعلام شده است روزنامه واشنگتن پست نوشت که روابط میان افغانستان وپاکستان درحال بهبود است. واشنگتن پوست نوشت که این قرارداد می تواند تاثیر گسترده در چگونگی برخورد با شورش طالبان در این دو کشور داشته باشد.
روزنامه واشنگتن پوست نوشت، محمد صادق سفیر پاکستان در کابل به کسانی که از سفارتخانه آن کشور دیدن می کند، یک رساله را تحت عنوان "دو گانه گی های با هم چسپیده" در مورد روابط افغانستان و پاکستان توزیع می کند.

هم چنان شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان روز دوشنبه در کابل گفت، افغانستان و پاکستان کشورهای برادر هستند و روابط میان دو کشور به شکل قابل ملاحظهء بهبود یافته است.سفیر پاکستان در کابل هفته گذشته در یک مصاحبه گفت، این یک تغییر بی سابقه است. به گفته وی آنها اعتماد بسیار زیادی را در میان شان ملاحظه می کنند و عرصه های که حساس دانسته می شود به گفته وی همکاری های زیادی صورت می گیرد.

امضای قرارداد تجارتی میان افغانستان وپاکستان روز یکشنبه نه تنها مشکلات ترانزیتی افغانستان را سهل می کند، بلکه امضای این توافق وبعضی توافقات وهمگرایی های اخیرمیان حکومت افغانستان وپاکستان ازسوی مقامات مختلف به مثابه ونشانه رشد روابط میان دوکشورقلمداد شد. اما کشورهند نسبت به تعهدات پاکستان به دیده ی شک می نگرند و ازبابت سیاست درپیش گرفته پاکستان درافغانستان وتأثیرآن برامنیت ملی هندوستان نگران اند.

داکتر ویدک پرتاب سنگ رییس نهاد غیر حکومتی شورای پالیسی خارجی هندگفت: پاکستان می خواهد با استفاده از نفوذ گسترده اش بر طالبان نقش مرکزی را در حل سیاسی افغانستان بازی کند. وی گفت از این اقدام جدید پاکستان حمایت می کند، اما هشدار می دهد که باید از این اقدامات علیه کشور سوم یعنی هند کار گرفته نه شود. وی گفت :شما می دانید که به تازگی پاکستان و افغانستان یک قرار داد ترانزیت را به امضاء رسانیدند که بر اساس آن امتعه افغانستان از راه پاکستان به هند انتقال می یابد، اما امتعه هند به پاکستان نخواهد رفت، چرا؟ پاکستان می تواند از این راه و از طریق مالیه آن عوایدی زیادی به دست آورد. پاکستان باید راه های مواصلاتی اش را باز کند .
داکتر ویدیک می گوید، قرارداد ترانزیت اخیر میان افغانستان و پاکستان یک انکشاف دیگر در روابط این دو کشور است. اما به گفته وی پاکستان در این زمینه نیز با هند از خصومت کار گرفته است.

کنفرانس کابل، دستاورد بزرگ برای افغانستان

سرانجام براساس توافق در کنفرانس لندن روزسه شنبه هفته گذشته کنفرانس کابل با حضورنمایندگان بیش از هفتاد کشوردنیا و با حضور حدود ۴۰ وزیر خارجه، از جمله هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا، منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران، شاه محمود قریشی، وزیر خارجه پاکستان،.بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، اندرس فو راسموسن، دبیر کل  ناتو، و شماری دیگراز سازمان های بزرگ بین المللی هم در این نشست شرکت داشتند.

این نشست با ارائه طرح های مشخص ازسوی حکومت افغانستان آغازشد.

بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت: که شرکت کنندگان در کنفرانس کابل بر سر چشم اندازی عملی برای آینده افغانستان به توافق رسیده اند.

منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران، در کنفرانس کابل و در حضور مقامهای ارشد غربی و بین المللی، از حضور نیروهای خارجی در افغانستان به شدت انتقاد کرد.

وی گفت: حضور این نیروها در افغانستان "نارضایی های عمومی" در این کشور افزایش یافته و تولید مواد مخدر هم چند برابر شده است. او افزود که افزایش آوارگی و فقر در میان افغانها هم ناشی از حضور این نیروها بوده است.وزیر خارجه ایران تاکید کرد که مشکلات افغانستان ریشه های منطقه ای دارد و باید راه حل های منطقه ای برای این مشکل جستجو شود.او در عین حال گفت که تروریسم "چالشی جهانی" است و هیچ ارتباطی با هیچ مذهب، ملیت و فرهنگی ندارد. تروریسم می تواند همه را در هر جایی بدون توجه به توانایی هایی آنها، با خطر مواجه کند. وزیر خارجه ایران افزود که در این زمینه نباید تنها به راه حل نظامی فکر کرد، بلکه باید به گفته او، رفتارها در افغانستان مطابق با واقعیات اجتماعی، تاریخی و اقتصادی این کشور باشد. او مشکلات اقتصادی و توسعه نیافتگی را تهدیدی علیه امنیت دانست.آقای متکی تاکید کرد که مسئولیت امور باید به افغانها سپرده شود و از "صدور نسخه های تجویزی" پرهیز کرد. او گفت که ایران از "افغانیزه کردن و بومی کردن امور" حمایت می کند.

هیلاری کلینتون،وزیر خارجه امریکا در آستانه کنفرانس کابل گفت، زنان و حقوق زنان افغانستان هرگز قربانی مصالحه و سازش با مخالفین نه خواهد شد. وزیرخارجه امریکا هنگام کنفرانس بین المللی کابل بار دیگر تعهد نمود که واشنگتن در هرنوع راه حل مسالمت آمیز معضله افغانستان بر حقوق و دست آوردهای زنان اصرار دارد.هیلاری کلنتن افزود، بناً بر تجارب خود می گوید که مساعی زنان و جامعه مدنی در افغانستان نقش اساسی در بهبودی وضع کشور دارد.

هم چنان وزیر خارجه امریکا بر تعهدات دراز مدت این کشور در قبال افغانستان تاکید نموده گفت، هدف ضرب الاجل سال 2011 که برای آغاز خروج امریکایی از افغانستان تعیین شده تسریع تلاش ها برای مرحله انتقال امنیت و مسوولیت ها به دولت افغانستان می باشد و هرگز به این معنی نیست که واشنگتن گویا افغانستان را ترک می گوید.
وزیر خارجه امریکا همچنین در سخنرانی خود در کنفرانس کابل گفت که مساعی ملکی یکسان با تلاش های نظامی در افغانستان جریان دارد.ما با شرکای افغان خود یکجا مصروف نبرد در جاهای هستیم که موجودیت شورشیان در آن قبلاً برای مدت زیاد تهدید نه شده بود. و ما تلاش های نظامی خود را موازی با موج افزایشی بی سابقه تلاش های ملکی ادامه می دهیم تا در ایجاد ادارات دولتی نیرومند و انکشاف اقتصادی کمک کنیم.

هيلاري کلينتون، گفت با وجود نگرانيهاي روز افزون در مورد جنگ افغانستان و شروع خروج نيروهاي امريکايي در سال آينده، امريکا و متحديناش در کنار افغانستان ميايستند.

کلينتون به مخالفتهاي عميق عليه نيروهاي بينالمللي در افغانستان اعتراف کرد، اما افزود که "جهان با افغانستان است". او گفت برنامه کاهش دادن نيروهاي امريکايي،  نشانهاي از تعهد ضعيف نيست.

 حامدکرزی رییس جمهورکشور در این نشست تعهد کرد تا کشورش کنترل نیروهای امنیتی و امور مربوط به آن را تا سال 2014 برعهده گیرد.اما او تاکید کرد که "نیروھای پلیس ملی و ریاست امنیت ملی ھر دو به بھبود اساسی نیاز دارند."حامد کرزی افزود که ھدف افغانستان "مبدل ساختن ھر سه نیروی امنیتی به نھادھای قابل اعتماد ملی است که وظیفه شان را در تامین تمامیت و امنیت کشور ما انجام دھند."رئیس جمهوری افغانستان تاکید کرد که "ما از ھمکاری نیروھای ناتو و سایر کشور ھای سرباز دھنده استقبال می کنیم و تا ماه ھای آینده روی ایجاد شیوه ھای درست برای سپردن مسئولیت کامل به نیروھای امنیتی افغانستان با ھم کار خواھیم کرد."آقای کرزی با توجه به نگرانی جامعه جهانی از وجود فساد افزود: "با در نظر داشت اینکه اعطای قرارداد ھا به عنوان یکی از منابع فساد شناسائی شده است، تقاضا دارم تا تمامی قراردادھایی که از سوی ھمکاران بین المللی ما چه نظامی و چه ملکی (غیر نظامی) اعطا می گردد، اعلام گردد تا مطمئن شویم که نه مسئولین ارشد دولتی و نه اقارب آنھا بصورت غیر قانونی از آن مستفید شوند. ما در برابر آنانی که از جایگاه رسمی و یا روابط فامیلی خود سودجویی می کنند اقدام خواھیم کرد. ما باید روی ایجاد یک سلسله مقررات، معیارات، اصول و اسلوب مسلکی برای نھاد ھا با ھم کار کنیم. این چنین نیازمندی ھا مخصوصاً برای شرکت ھای امنیتی خصوصی که اصل موجودیت آنھا تلاش ھای مشترک مان برای تقویت حکومت افغانستان را تضعیف و تھدید می کند، محسوس است."

از این رو، تلاش های دولت افغانستان درراستای افغانیزه کردن امور امنیتی وهم چنان دریافت فیصدی بیشترکمک های جامعه جهانی ومصرف نصف آن ازسوی حکومت افغانستان، به نتیجه انجامید ودولت افغانستان پشتیبانی مشروط جامعه جهانی رانسبت به مذاکره با طالبان بدست آورد لذا، کنفرانس کابل درعین حالی که یکی ازرویدادهای تاریخی درسالهای اخیربه شمار می رود، دستاوردهای چشمگیری را نیزباخود داشت.

اما طالبان با نشر اعلامیه کنفرانس کابل را اجلاس بی نتیجه و ناکام خوانده اند.
طالبان با نشر این اعلامیه به زبان انگلیسی در یک صفحه انترنتی، آجندای کنفرانس کابل را گنگ و نا معلوم توصیف کردند.  به اساس این اعلامیه، طالبان گفته اند امریکا و متحدانش در حل مسایل افغانستان ناکام شده اند و اکنون می خواهند همه ی  مشکلات را به حکومت افغانستان واگذار کنند.

تأکید برآغاز خروج درسال آینده میلادی  

درحالی که نسبت به خروج نیروهای نظامی امریکا مطابق به زمان ازقبل تعین شده، اما واگرهای فراوانی وجود دارد، روز یکشنبه جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا گفت خروج ارتش از افغانستان سال دیگر آغاز خواهد شد اما ممکن است در ابتدا تنها چند هزار نفر تخلیه شوند. تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان طی چند هفته آینده به 150 هزار نفر خواهد رسید .دولت اوباما تصمیم گرفته تعداد نیروهای خود را در افغانستان افزایش دهد و پس از تضعیف طالبان خروج از این کشور را در سال 2011 آغاز کند.

 هم چنان بعد ازختم کنفرانس کابل، دیوید کامرون صدر اعظم بریتانیا، و بارک اوباما رییس جمهور امریکا، به روز سه شنبه در واشنگتن در مورد افغانستان با هم بحث کردند.
با وجود شک و تردید ها در مورد توانایی نیروهای افغان به خاطر گرفتن مسوولیت امنیتی در این کشور، دو رهبر همچنین اصرار کردند که خروج نیرو های غربی از افغانستان واقع بینانه است.
در همین حال بارک اوباما رییس جمهور امریکا در جریان کنفرانس مطبوعاتی مشترک با کامرون به خبرنگاران گفت که ایالات متحده استراتیژی درست را در قبال افغانستان دارد، کشورش حرکت طالبان در هم خواهد شکست و ظرفیت افغان را بلند خواهد برد تا آنها مسوولیت آینده شان را خود به عهده بگیرند.
دیوید کامرون،گفته است که روند خروج سربازان بریتانیایی از افغانستان، می تواند از سال 2011 آغاز شود.آقای کامرون به بی بی سی گفت که در نظر دارد از برنامه آمریکا در زمینه خروج نیروهای نظامی خود از افغانستان پیروی کند،اما افزود که اجرای این نظر به شرایط افغانستان بستگی خواهد داشت.نخست وزیر بریتانیا در عین حال تاکید کرد که نیروهای نظامی این کشور قطعا بعد از 2015 در افغانستان حضور نخواهند داشت.

اما راسموسن سرمنشی عمومی ناتو دراسلام آباد اعلام کرد که پیش ازوقت از افغانستان بیرون نخواهندشد. راسموسن درحالی ازعدم خروج نیروهای ناتو قبل ازوقت خبرمی دهد که قبل ازاین نیزنسبت به پیامده های خروج زودهنگام کشورهای عضو ناتو را هشدارداده بود.وی گفت، خروج با عجله از افغانستان سبب خواهد شد تا طالبان دوباره در این کشور به قدرت برسند و افغانستان یک بار دیگر به یک تهدید برای جامعهجهانی تبدیل خواهد شد .

پس دریک بررسی کلی، اولین نشست پیمان های منطقه ای درخصوص کمک به افغانستان درکابل، امضای قرارداد نامه تجارتی میان افغانستان وپاکستان، برگذاری کنفرانس کابل با دستاوردهای چون افغانیزه کردن امورامنیتی تا سال 2014میلادی وگرفتن موافقت جامعه جهانی مبنی برمصرف پنجاه درصد کمک های جامعه جهانی توسط حکومت افغانستان، اظهارات مقامات غربی مبنی برحضورملاعمردرخاک پاکستان ازجمله جهش های مثبت برای افغانستان درهفته ای گذشته بود. اماتأکید مقامات انگلیس وآمریکا مبنی برآغازخروج نیروهای شان ازسال آینده میلادی، دست کم این نگرانی ها را میان شهروندان افزایش می دهد که ممکن است با آغازخروج نیروهای خارجی ازکشور، دستاوردهای هشت سال ازبین برود ومخالفین دولت با این اعلام خروج روحیه بگیرد وتقویت شود.